100 kişilik aşure malzemeleri için başlangıç ölçüsü olarak 3 kilogram aşurelik buğday, 1 kilogram nohut, 1 kilogram kuru fasulye, 3 kilogram toz şeker ve toplam 1,5 kilogram kuru meyve kullanılabilir. Bu miktarlar yaklaşık 220-250 mililitrelik 100 kase aşure hazırlamak için planlanmıştır. Aşurenin kıvamı, pişirme sırasında eklenen su ve kaselerin doluluk oranı elde edilen porsiyon sayısını değiştirebilir.
Kalabalık bir hayır organizasyonunda aşure hazırlarken yalnızca malzemeleri çoğaltmak yeterli değildir. Buğdayın şişme payını, bakliyatların önceden haşlanmasını, kazan kapasitesini ve dinlendirme sırasında oluşan koyulaşmayı da hesaba katmak gerekir. Helal Lokmacı olarak hazırladığımız bu ölçü rehberinde 100 kişiden 1.000 kişiye kadar kullanılabilecek miktarları aynı tarif oranı üzerinden gösteriyoruz.
100 Kişilik Aşure Malzemeleri Nelerdir?
100 kişilik aşure için temel malzemeler aşurelik buğday, nohut, kuru fasulye, şeker, kuru üzüm, kuru kayısı ve kuru incirdir. Buğday aşurenin ana gövdesini oluştururken bakliyatlar tane yoğunluğunu artırır. Kuru meyveler ise tatlıya farklı aromalar ve dokular kazandırır.
Aşağıdaki ölçüler çiğ ve kuru malzemelerin tartılmış ağırlıklarını gösterir. Nohut ve fasulye miktarları haşlanmadan önceki ağırlıklarıdır.
Aşurelik buğday: 3 kilogram
Kuru nohut: 1 kilogram
Kuru fasulye: 1 kilogram
Toz şeker: 3 kilogram
Kuru üzüm: 500 gram
Kuru kayısı: 500 gram
Kuru incir: 500 gram
Su: Başlangıçta yaklaşık 14-16 litre, pişirme sırasında ihtiyaca göre ilave
İsteğe bağlı olarak ceviz, fındık, nar, tarçın, karanfil ve portakal kabuğu kullanılabilir. Kuruyemişleri doğrudan kazana eklemek yerine servis sırasında kaselerin üzerine paylaştırmak, miktarlarını kontrol etmeyi kolaylaştırır. Şeker ölçüsü orta tatlılık için başlangıç kabul edilmelidir. Kullanılan kuru meyvelerin tatlılığına göre son aşamada ayarlama yapılabilir.
100 Kişiden 1.000 Kişiye Kadar Aşure Malzeme Ölçüleri
Toplu aşure hazırlığında en kolay hesaplama yöntemi, 100 kişilik temel reçeteyi hedef kişi sayısıyla orantılı olarak büyütmektir. Aşağıdaki tabloda 100, 200, 250, 500 ve 1.000 kişilik aşure malzemeleri aynı oran korunarak hesaplanmıştır.
Malzeme | 100 Kişilik | 200 Kişilik | 250 Kişilik | 500 Kişilik | 1.000 Kişilik |
Aşurelik buğday | 3 kg | 6 kg | 7,5 kg | 15 kg | 30 kg |
Kuru nohut | 1 kg | 2 kg | 2,5 kg | 5 kg | 10 kg |
Kuru fasulye | 1 kg | 2 kg | 2,5 kg | 5 kg | 10 kg |
Toz şeker | 3 kg | 6 kg | 7,5 kg | 15 kg | 30 kg |
Kuru üzüm | 500 g | 1 kg | 1,25 kg | 2,5 kg | 5 kg |
Kuru kayısı | 500 g | 1 kg | 1,25 kg | 2,5 kg | 5 kg |
Kuru incir | 500 g | 1 kg | 1,25 kg | 2,5 kg | 5 kg |
Tablodaki değerler sabit bir tarif oranına göre hazırlanmış planlama ölçüleridir. Aşurenin standart ve değişmez bir reçetesi bulunmadığından farklı tariflerde şeker, bakliyat ve meyve miktarları değişebilir. Su miktarını ise doğrudan kişi sayısıyla çarpmak yerine buğdayın su çekme durumuna ve kazandaki kıvama göre ayarlamak gerekir.
1 Kilo Buğdaydan Kaç Kişilik Aşure Çıkar?
1 kilogram aşurelik buğdaydan çıkacak porsiyon sayısı, diğer malzemelerin oranına ve kase büyüklüğüne bağlıdır. Bu rehberdeki 3 kilogram buğdayla 100 porsiyon hazırlama hesabına göre 1 kilogram buğday yaklaşık 33 kişilik aşureye karşılık gelir.
Yaklaşık 220-250 mililitrelik kaseler kullanıldığında bu hesap makul bir başlangıç noktasıdır. Daha büyük ve yoğun doldurulmuş kaselerde 1 kilogram buğdayla hazırlanacak porsiyon sayısı 20-25 seviyesine düşebilir. Küçük ikram kaplarında ise sayı artabilir.
Buğdayın tek başına porsiyon hesabı için yeterli olmadığını unutmamak gerekir. Aynı miktarda buğday kullanan iki tariften biri daha fazla bakliyat, kuru meyve ve su içeriyorsa ortaya çıkan toplam aşure miktarı da farklı olacaktır.
Bir Kase Aşure Kaç Gram Olmalıdır?
Toplu dağıtımlarda bir kase aşure için yaklaşık 200-250 mililitrelik servis hacmi kullanılabilir. Yoğunluğuna bağlı olarak bu miktar kabaca 200-270 gram aşureye karşılık gelebilir. Hacim ile ağırlık birebir aynı olmadığından kesin gramajı belirlemek için doldurulmuş bir kaseyi tartmak gerekir.
Örneğin 100 kişilik hazırlıkta her kaseye 230 mililitre aşure konulacaksa yaklaşık 23 litre son ürün gerekir. 500 kişilik dağıtımda aynı porsiyonla yaklaşık 115 litre, 1.000 kişilik dağıtımda ise yaklaşık 230 litre aşure hedeflenir.
En güvenilir yöntem, dağıtımda kullanılacak kaseyi önceden seçip bir örnek porsiyon doldurmaktır. Böylece kepçenin kaç mililitre aldığı ve her kase için kaç kepçe gerektiği belirlenebilir.
Toplu Aşure Pişirmek İçin Malzemeler Nasıl Hazırlanır?
Büyük miktarda aşure pişirmenin ilk aşaması malzemeleri ayrı gruplar halinde hazırlamaktır. Buğday, nohut ve fasulyenin yumuşama süreleri farklı olduğundan hepsini çiğ halde aynı kazanda pişirmeye başlamak uygun değildir.
Buğdayı hazırlayın: Aşurelik buğdayı birkaç kez yıkayın. Üzerini geçecek miktarda suyla yaklaşık 8-12 saat bekletin. Ardından yumuşayana ve taneleri açılana kadar pişirin.
Bakliyatları haşlayın: Nohut ve kuru fasulyeyi ayrı kaplarda ıslatın. Ertesi gün sularını değiştirerek ayrı ayrı haşlayın. Kazana eklenmeden önce iyice yumuşamış olmalarını sağlayın.
Kuru meyveleri hazırlayın: Kayısı ve inciri küçük, birbirine yakın boyutlarda doğrayın. Üzümleri ayıklayıp yıkayın. Sert meyveleri kısa süre ılık suda bekletebilirsiniz.
Şekeri ayrı tartın: Tarif için gereken şekeri önceden ölçün. Tamamını başlangıçta eklemek yerine buğday ve bakliyatlar piştikten sonra kullanın.
Süsleme malzemelerini ayırın: Nar, ceviz, fındık ve tarçın gibi malzemeleri servis öncesinde kullanılmak üzere ayrı kaplarda hazırlayın.
100 Kişilik Aşure Kazanda Nasıl Pişirilir?
Önceden hazırlanmış malzemelerle 100 kişilik aşure pişirirken buğdayın kıvamı temel alınır. Kazana yaklaşık 14-16 litre suyla başlanabilir. Haşlanmış malzemelerden gelen su ve pişirme sırasında yapılacak ilavelerle toplam miktar düzenlenir.
Yumuşamış buğdayı büyük kazana alın ve sıcak su ekleyerek orta ateşte kaynatın.
Buğdayın nişastası suya geçip karışım hafif koyulaşınca haşlanmış nohut ve fasulyeyi ilave edin.
Bakliyatlar kazanda eşit dağılana kadar karıştırın. Kıvam fazla koyulaşıyorsa azar azar sıcak su ekleyin.
Yıkanmış kuru üzümü ve doğranmış kayısıyı ekleyip yaklaşık 10-15 dakika daha pişirin.
Şekeri kademeli olarak ilave edin. Her ilaveden sonra tamamen çözünmesi için karıştırın ve tadını kontrol edin.
Kuru inciri son aşamalarda ekleyin. İnciri uzun süre kaynatmamak aşurenin renginin fazla koyulaşmasını önlemeye yardımcı olur.
İstenen kıvama ulaşıldığında ocağı kapatın ve servis öncesinde kısa süre dinlendirin.
Önceden haşlanan malzemelerle kazandaki birleştirme ve son pişirme aşaması yaklaşık 45-75 dakika sürebilir. Ancak kazan büyüklüğü, ocak gücü ve malzemelerin ön pişirme durumu süreyi değiştireceğinden yalnızca saate bakarak karar verilmemelidir.
Toplu Aşure İçin Kazan Kaç Litre Olmalıdır?
Kazan seçiminde yalnızca servis edilecek aşurenin hacmi değil, kaynama ve karıştırma payı da dikkate alınmalıdır. Yaklaşık 22-25 litre son ürün hedeflenen 100 kişilik tarif için 35-40 litre kapasiteli bir kazan kullanılabilir. Kazanın şekli ve karıştırma alanı bu seçimde önemlidir.
200 kişilik aşure için daha büyük bir kazan veya iki ayrı pişirme grubu düşünülebilir. 500 ve 1.000 kişilik hazırlıklarda ise malzemeleri birden fazla kazana bölmek, homojen pişirme ve kıvam kontrolü açısından daha kullanışlı olabilir.
Kazanı ağzına kadar doldurmamak gerekir. Kaynayan aşure kabarabilir ve karıştırılırken taşabilir. Özellikle şeker eklendikten sonra dipte tutunma riskine karşı uzun, sağlam bir karıştırma ekipmanı kullanılmalı ve kazanın tabanı düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Aşure Piştikten Sonra Ne Kadar Dinlendirilmelidir?
Aşure ocaktan alındığında bir miktar akışkan olmalıdır. Çünkü buğdayın nişastası dinlenme sırasında karışımın koyulaşmasına neden olur. Sıcakken tam istenen yoğunlukta görünen aşure, soğuduğunda fazla katı hale gelebilir.
Servis öncesinde yaklaşık 15-30 dakikalık kısa bir dinlendirme, karışımın kıvamını değerlendirmek için kullanılabilir. Bu sürede aşure ara sıra karıştırılmalı ve kıvam gerekiyorsa sıcak suyla dikkatlice ayarlanmalıdır.
Dinlendirme süresi gıda güvenliğini de gözetmelidir. Büyük kazanlar uzun süre sıcak kalabildiğinden aşure oda sıcaklığında saatlerce bekletilmemelidir. Hemen sunulmayacak aşure uygun sıcaklık kontrolüyle muhafaza edilmeli veya küçük kaplara bölünerek hızlı biçimde soğutulmalıdır.
200 ve 500 Kişilik Aşure Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmelidir?
200 kişilik aşure malzemeleri hazırlanırken tablodaki 100 kişilik ölçüler iki katına çıkarılır. Ancak iki kat malzemenin aynı kazanda iki kat sürede pişeceği düşünülmemelidir. Büyük miktardaki karışımın kaynama noktasına ulaşması ve sıcaklığının eşit dağılması farklı süreler gerektirebilir.
250 kişilik aşurede 7,5 kilogram, 500 kişilik aşurede ise 15 kilogram buğday kullanılması bu tarifin temel oranını korur. Özellikle 500 kişilik ve daha büyük hazırlıklarda bakliyatların önceden haşlanması ve malzemelerin kazanlara eşit paylaştırılması önemlidir.
1.000 kişilik aşure yapılırken tüm malzemeleri tek kazanda toplamak yerine üretimi yönetilebilir gruplara ayırmak tercih edilebilir. Her kazanda aynı malzeme oranları korunmalı, su ve şeker ayarı ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Toplu Aşure Dağıtımında Porsiyon Düzeni Nasıl Sağlanır?
Aşure hazırlandıktan sonra bütün kaselere yakın miktarda ürün koymak için standart bir kepçe kullanılabilir. İlk birkaç kaseyi doldurup miktarlarını karşılaştırmak, dağıtım boyunca porsiyon farklılıklarını azaltır. Süsleme malzemeleri de mümkün olduğunca dengeli paylaştırılmalıdır.
Hayır için hazırlanan aşurelerin kapaklı ve gıdaya uygun kaplarda sunulması taşıma kolaylığı sağlar. Kase kapakları ürün çok sıcakken hemen kapatılacaksa oluşabilecek yoğuşma dikkate alınmalı, kapların sıcak gıdaya uygunluğu kontrol edilmelidir.
Aşurenin paylaşılmasıyla ilgili gelenekler ve dağıtım sırasında kullanılan ifadeler hakkında daha fazla bilgi için aşure dağıtımı sayfamızı inceleyebilirsiniz. Aşurenin yanında başka ikramlar düşünenler ölmüş biri için ne dağıtılır yazımıza ve hayır lokması sayfamıza da bakabilir.
Toplu aşure hazırlığında son kontrol, pişmiş ürünün gerçek hacmini ölçmektir. Malzeme tablosu hazırlığa yön verirken nihai porsiyon sayısını kazandaki aşure miktarı ve seçilen kase hacmi belirler. Dağıtıma geçmeden önce bu iki ölçüyü karşılaştırmak, hazırlanan aşurenin planlanan kişilere dengeli biçimde ulaşmasını kolaylaştırır.

